Frans literatuur

§1

Voor WOII:

·         vertrouwen maatschappelijke stabiliteit

·         geloof dat WOI zich niet zou herhalen

Na WO II:

·         geen optimistisch beeld van de werkelijkheid -> geloofden niet in stabiliteit en harmonie van de wereld

·         existentialisme (het uitgaan van absurditeit van de wereld)

·         Jean-Paul Sarte: iedereen is verantwoordelijk voor zijn keuzes

§2

Traditionele Roman aantrekkelijk door:

·         leesbaarheid (logisch, chronologisch)

·         geloofwaardigheid (makkelijke indentificatie)

·         waarschijnlijkheid (werkelijkheid representeren)

Romans na WO II:

·         Naturalistische roman (pessimistich)

·         fantastische roman en sprookje (fantasie)

Antoine de Saint-Exupéry (1900-1944)

·         vliegenier en romanschrijver

·         verwoorden van de kern van menselijk bestaan (liefde, verantwoordelijkheid)
Le petit prince

De vrije roman

• rond '50
• hussards
• reactie op geëngageerde literatuur van de existentialisten
• schreven om het plezier van het schrijven
• grote mate van vrijheidszin, met name in erotiek

De historische roman

• een psychologische of sociologische analyse word vak in een recent historisch decor gegeven

Agota Kristof (1935-nu)

·         Maakte als kind WO II mee

Vertelperspectief

·         auctoriale verteller (alwetend)

·         personale vertelsituatie

·         ik-vertelsituatie

Autobiografische roman

·         roman waarin auteur zijn leven beschrijft

Realistische roman

·         realiteit

·         '60: verandering consumptiemaatschappij

Psychologische roman

·         meest beoefend

·         op zoek naar beweegreden van het menselijk gedrag

Emile Ajar (1914-1980)

·         pseudoniem Romain Gary

·         bestrijdt alle vormen van discriminatie

Alexandre Jardin (1965-nu)

·         behouden van de harstocht in liefde

Postmoderne roman

·         jaren '80: korte verhaal populair door zijn psychologische en morele verwikkelingen

§3

In WO II was vertzetspoëzie belangrijk, erna:

Parlandopoëzie:

·         In spreektaal geschreven

·         Louis Aragon, Paul Eluard, Jacques Prévert

·         voelden zich betrokken bij de vele veranderingen na WO II

·         genres vervagen

·         rijm niet noodzakelijk

·         vrijheid van dichtkunst

Vrije vers

·         geen strofenbouw, geen noodzakelijke rijm

·         geen metrum meer

·         onregelmatige verslengte

Jacques Prévert (1900-1977)

·         populair na WOII: iedereen herkende zich in zijn eenvoudige gedichten over het leven van alledag

personificatie

·         levenloze voorwerpen worden als levend voorgesteld of krijgen menselijke eigenschappen

Postmoderne poëzie

·         nast vaste en traditioneel versvorm werden er nieuwe poëtische wegen ingeslagen

·         vermijden van woorden die dineden als leugen en bedrog in WO II

Veel dichters ruilden de stedelijke beschaving in voor een terugkeer in de natuur (Eugène Guiller- La Ville)

René Char (20e eeuw)

·         geinspireerd door: opvatting over mens en wereld en zijn liefde voor de natuur

La chanson de l'après-guerre (1945-nu)

·         soort poëzie: onderscheit zich van de moderne poëzie door: regelmatige versregels, strofen en rijm

·         inhoud: uitdrukken lyrisch gevoel, verlangen dat wij allemaal (her)kennen

·         bakermat: Cabares Monmartre

Na WO II maakte chansonniers muziek op bestaande gedichten van Franse dichters

·         Paroles van Prévert werd gezongen door Yves Montand en Juliette Gréco

·         George Brassens maakte muziek bij poëzie van Victor Hugo

·         Jean Ferrat maake muziek bij poëzie van Louis Aragan en Léo Ferré

·         Boris Vian schreef en zong veel chansonteksten

George Brassens

·         jaren '50

·         romantische troubadour (vluchtte in ballades)

·         verzette zich als anarchist tegen de consumptiemaatschappij

·         bezongen liefde, vriendschap, eenzaamheid, jeugd, ouderdom, dood en bekritiseren van de samenleving

·         '60: Jacques Bref

De Mei-opstand (1968) beinvloedde veel chansonniers:

·         verloren idee dat ze maatschappelijke werkelijkheid konden veranderen

·         legden vast wat ze voelden, hoorden en zangen en bezongen zo de intimiteit van het leven

Twee scholen na 1968:

·         Georges Moustaki (droomwereld), andere vertegenwoordigers van de ene school waren: Yves Duteil, Renaud, Patricia Kaas

§4 Theater (1945-nu)

Traditionele theater heeft dezelfde kenmerken als de traditionele roman:

·         geloofwaardigheid

·         realistisch

·         chronologisch

Twee soorten personages:

·         corrupt

·         zuiver

Frans, literatuur romantiek, personen

Alexandre Dumas

·         Verleden

·         Les Trois Mousquetaires

Jules Verne

·         Toekomst

Jean-Jacques Rousseau

·         Terugkeer naar de natuur

·         Preromanticus

Jacques-Henri Bernadin de Saint-Pierre

·         Preromanticus

·         Paul et Virgine; veel detail

Victor Hugo (1802-1885)

·         Grondlegger romantiek

·         Actief in alle genres van de literatuur

·         Politiek actief

·         Illegale verspreiding van zijn werk

·         Notre-Dame de Paris en Les Misérables

·         Vader van ‘romantische school’

·         Ontwikkelde nieuwe theorie voor het romantisch theater

Hector Malot (1830-1907)

·         Sans famille

·         Alleen op de wereld wordt bij kinderboeken ingedeeld tegenwoordig

Honoré de Balzac

·         Verzamelde werk La Comédie Humaine

·         Behoorde tot ‘romantische school’

·         Fantasie en voorkeur voor hartstochten

·         Realist in precieze beschrijving van zijn personen

Prosper Mérimée (1803-1870)

·         Talrijke reizen

·         Novellen: Carmen (Sobere, realistische stijl)

Alphonse de Lamartine (1790-1869)

·         Leed aan mal du siècle (=negatief zien)

·         Dichter van de liefde die de vrouw idealiseert en de dichter van de melancholie van de natuur

·         L ‘isolement

Alfred de Musset (1810-1857)

·         Verbrak contact met schrijvers romantische school omdat hij het oneens was met de sociale opvatting van de rol van de kunstenaar

·         Ideaal: verzoening tussen klassieke geest en romantische lyriek

·         Les Nuits

Gérard de Nerval
- ongelukkig door overlijden van zijn moeder
- opnames in inrichting voor geestezieken
- pleegde zelfmoord

Frans Classicisme

Molière (Jean-Baptiste Poquelin)

-          Zedenkomedie, karakterkomedie en klucht

-          Types:

*lachwekkend persoon: vaak vader

*verliefden, vader werkt hen tegen

*bediende die verliefde personen helpt en vader bespot

*personen met gezond verstand die de juiste middenweg kiezen

- vrome schijnheiligen: ‘précieux’ handelen tegen de menselijke natuur in

- geïnspireerd door commedia dell’arte’

- ontving kritiek van Académie Francaise

- componist Jean-Baptiste Lully maakte muziek voor zijn toneelstukken

- koning maakt het verbod op tweede versie van Tartuffe ongedaan omdat hij vond dat de maatschappijkritiek in theatervorm nooit de toneelspelers persoonlijk aangerekend mocht worden

Pierre Corneille

-          Klassieke tragedies

-          Verstand > hartstocht

-          Tragedie: ontleed aan de Klassiek Oudheid of geschiedenis

-          Overtreding klassieke regel: er mocht namelijk geen geweld gebruikt worden, maar dat deed Corneille wel

Jean Racine

-          Tegenhanger Corneille

-          Beroemdste tragedieschrijver van het classicisme

-          Volgde de regels van het klassieke theater

-          Hartstochten > verstand

-          Pessimistische kijk op de mens

Madame De la Fayette

-          Schreef eerste psychologische liefdesroman (la princesse de Clèves)

-          Mariage de raison: verstandshuwelijk

-          Psychologische roman: gevoelen en gedachten van de hoofdpersoon worden uitgebreid beschreven. Doel: gedrag personages verklaren

La Rochefoucauld

-          Sombere visie op de mens

-          Antwoorden boekje:

-          A: wij zijn nooit zo gelukkig als we geloven, nooit zo gelukkig als we hadden gehoopt. (Je bent nooit helemaal gelukkig)

-          B: onze deugden zijn het vaakst alleen vermomde ondeugden (dus slecht)

-          C: de deugd zou nooit zo ver gaan als de ijdelheid haar geen gezelschap geeft (eigenbelang)

-          D: als wij helemaal geen gebreken zouden hebben,  zouden we er niet zoveel plezier in hebben fouten bij andere te ontdekken. 

-          E: welke goede dingen men ook over ons zegt, we leren er niets nieuws van. 

-          F: de zwakte is meer tegengesteld aan de deugd dan  aan de ondeugd (zwakheid en ondeugd is hetzelfde)

-          G: wat wij normaal gulheid noemen is meestal niet meer dan de ijdelheid van het geven (graag geven om n goede reputatie te krijgen) daar houden wij meer van dan van het geven. 

-          H: het weigeren van complimenten is de wens om twee keer te worden geprezen 

-          I: de ouderen houden ervan goede voorschriften te geven om zich te troosten met het feit dat ze niet meer in staat zijn het slechte voorbeeld kunnen geven. 

-          J. Wij schamen ons vaak voor onze toffe handelingen als de wereld zou zien welke motieven er aan de grondslag liggen (handelingen zouden niet altijd zo mooi zijn als je weet wat de achterliggende gedachte van diegene is)

-          K. Niets houdt je tegen om normaal over te komen dan de zin om het te lijken (mensen willen zo normaal mogelijk overkomen, dat lukt niet omdat ze het teveel proberen)

-          L. Niets is zeldzamer dan de werkelijke goedheid: zelfs degene die denken het te hebben, hebben het normaal gesproken uit welwillendheid of zwakheid (vrij zeldzaam dat mensen goede dingen doen)

-          M. De perfecte waarde is iets te doen zonder getuigen en wat men zou kunnen doen ten opzichte van de wereld 

-          N. De liefde van de gerechtigheid is slechts bij de meeste mensen de vrees te lijden aan ongerechtigheid (waarom zijn mensen voor gerechtigheid? Omdat ze bang zijn dat het tegen hen gaat gebeuren)

-          O. Eigenbelang spreekt allerlei soorten talen, en speelt allerlei soorten personen, zelfs die van de onbaatzuchtige (lijkt alsof ie geen eigenbelang heeft maar hij heeft wel een 'eigen agenda')

-          P. Wij houden altijd van diegene die ons bewonderen, maar niet altijd van degene die wij bewonderen (jaloezie)

-          Q. Wij geven niets zo makkelijk weg als adviezen. (We bemoeien ons graag overal mee: het kost niets. Als iemand het advies opvolgt en t pakt goed uit, dan heb jij weer credits)

-          R. Wij zouden erbij winnen om ons te laten zien zoals we zijn dan om proberen te lijken wat we niet zijn. (Wij proberen meer te lijken op iets dat we niet zijn) 

Poezie

-          speelde in het classicisme niet echt een rol: regels te strak + thematiek te gedateerd om tand des tijds te kunnen doorstaan

Jean de la Fontainte

-          fabels: kleine komedies in versvorm op rijm waarin dieren mensen symboliseren

moraal: alledaagse praktische levensles

-          kritiek leveren op maatschappelijke situaties

-          pessimistisch

René Descartes:

-          grondlegger rationalisme

-          je pense, donc je suis

-          rede: uitleggen + aantonen